Yelda SÖNMEZ
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Türkiye’de kadınlara pek çok hak tanındı. Ne var ki, Osmanlı Devleti’nin son döneminde kadınlar cemiyet hayatı içinde kendilerini göstermeye başlamıştı. Pek çok meslekte kadın kimliği, ilk kez temsil ediliyordu. Siyasetten edebiyata, spordan tiyatroya ve akademisyenliğe kadar pek çok alanda kadınlar da boy gösteriyor, başarılara imza atıyorlardı.
İşte bu kadınlardan birkaçı;
Bedia Muvahhit, 1923’te rol aldığı ‘Ateşten Gömlek’ filmiyle sinemaya adım attı, kamera karşısına geçen ilk kadın oldu.
Rejisör koltuğuna oturan ilk kadın, 1933’te beyazperde de boy gösteren Cahide Sonku oldu. Türkiye’nin ilk kadın yönetmeni unvanını aldı, yapım şirketi Sonku Film’i kurdu.
İlk otomobil yarışçısı Samiye Hanım, erkekleri geçmişti. 1922’de ehliyet almış, 1930’dan itibaren tek kadın sürücü olarak otomobil yarışlarına katılmış ve birinci olmuştu.
Kürsüden halka seslenen ilk kadın belediye başkanı Müfide İlhan, Mersin Belediye Başkanı olduğunda takvimler 1950 senesini gösteriyordu. İlhan, aynı zamanda cumhuriyet Türkiyesi’nin ilk kadın öğretmenlerindendi.
Perihan Ongan, 1930’da öğretmenliğe başladı. Yarım asra yakın öğrenci yetiştirdi. Ongan, Türk Kadınlar Birliği Üsküdar Şubesi’nin de kurucusu.
Gazeteci Hikmet Feridun’un eşi Semiha Es, 1950’de Kore Savaşı’nı görüntülemek üzere cepheye gitti, yüzlerce fotoğraf çekti, röportaj yaptı ve ilk Türk kadın savaş muhabiri oldu.
Türkiye’nin ilk kadın beyin cerrahı Aysima Altınok, hastalarını 40 yıl boyunca tedavi etti.
Komiser muavini Feriha Sanerk, terfisi durdurulunca dava açtı ve davayı kazanarak Türkiye’nin ilk kadın emniyet müdürü oldu.
