TARİKAT: Tarikat, sözlükte “yol, izlenecek usul, yöntem” anolojisine gelirken; dinî ve tasavvufi terim olarak Allah’a ulaşmak, O’nun rızasını ve yakınlığını kazanmak amacıyla izlenen manevi yol demektir.
Temel Özellikleri
Tasavvufi Dayanak: Tasavvufi düşüncede şeriat (dinî kurallar) ilk aşama iken, tarikat bu kuralların içselleştirilerek ve manevi bir disiplinle yaşandığı ikinci aşamadır.
Şeyh veya Mürşit: Tarikatlar genellikle bir liderin, yani şeyhin veya mürşidin rehberliğinde yürütülür.
Derviş ve Sâlik: Bu yola giren kişilere derviş veya salik (yol alan) denir.
Kendine Has Usuller: Her tarikatın zikir şekilleri, edebiyatı ve eğitsel yöntemleri birbirinden farklı olabilir..
Tarikat aynı zamanda barikat. Yani her şey yasak, günah, haram. İnsanları bu üç cümleyle sömürmek ve yaşamlarını, özgürlüklerini kısıtlayıp kendi çıkarları doğrultuda yönetmek. Günahlı, cehennem ateşli, haramlı, Allah yakar, Şunu yapma, bunu yapma, saçını gösterme, başını açma, kadın şarkı söylerse sesi cehennemden duyulur gibi binlerce yasaklıklarla insanların yaşamlarına, özgürlüklerine büyük barikatlar kuruyorlar. Yazının ilerisinde ülkemizi bölmek için ne kadar fazla tarikat var göreceksiniz.
Aynı masonizm gibi yasaklar. Masonizm, kardeşlik, barış adı altında hareket gösteriyor ama getirmeye çalıştığı yasaklara da bakmak gerek.
Tarikatın çıkışı:
arikatlar, İslam’ın ilk dönemlerindeki bireysel zühd (dünyadan el etek çekme) ve takva anlayışının zamanla kurumsallaşmasıyla miladi 12. yüzyıldan (Hicri 6. asır) itibaren ortaya çıkmıştır.
Kökeni ve Gelişimi
Kelime Anlamı: “Tarikat”, Arapça “yol” demektir. Allah’a ulaşmak ve hakikati bulmak için izlenen manevi yol anlamına gelir,
İlk Dönem (Zühd Hareketi): Hz. Muhammed döneminde ve ilk halifeler devrinde ayrı bir teşkilat veya kurum yoktu. Ancak İslam’ın ilk asırlarında dünyevileşmeye karşı tepki olarak bazı Müslümanlar, ibadete ağırlık verip sade bir hayat yaşayarak “zahit” ve “sufi” adıyla anılmaya başladı.
Kurumsallaşma (12. Yüzyıl): Bu bireysel manevi arayışlar, 12. yüzyılda mürşitlerin (önderlerin) etrafında halkalanarak kurumsal bir yapıya büründü. Genel kabule göre bilinen ve teşkilatlanan ilk büyük tarikat, Abdülkâdir Geylânî tarafından kurulan Kadirilik tarikatıdır. Onu Ahmed er-Rifâî’nin kurduğu Rifâilik takip etti.
Yaygınlaşma: Zamanla Irak, İran, Horasan ve Anadolu gibi bölgelerde farklı kollar ve gelenekler (Mevlevilik, Nakşibendilik gibi) gelişerek İslam dünyasında geniş bir yayılım gösterdi.
Şeklinde anlatılsa da asıl kökeni Yahudilikten gelmektedir.
Örneğin Hac. Hac ticaret içindir. Kurban, baş örtüsü, türban, kara çarşaf, takke, cübbe, şalvar, sarık. Buna benzer daha çok şey ticari amaçlıdır.
Hemen hemen bütün ülkelerde tarikatları İngiltere merkezli olmak üzere Yahudiler kurmuştur. Amaç, insanların cahil kalması, o ülkede kullanabileceği dini bir iktidarı yerleştirip istedikleri gibi yönetmek ve sömürmek. Tarikatlar bu nedenle kurdurulmaktadır.
İşin ilginç yanı günümüzde ülkemizde olduğu gibi tarikatlar devletin tüm kilit noktalarına yerleştirilmiş olup yönetmektedir. Bunu kim yapıyor emperyalizmin işbirlikçisi AKP iktidarı bilinçli olarak yapıyor. Zaten geliş amacı Türkiye’yi bölüp emperyal güçlere teslim etmekti. Ancak buna gücü yetmedi ve tarikatlara yol verdi.
Tarikat masonizmde geçilmeyen yol duvar – kapı, aşılamayan yol. Irgatlık, işçilik, çalıştırılan demektir.
Mason, Masonluk adı verilen ezoterik, inisiyatik (yetişmeye dayalı) ve sözde kardeşlik temelli bir organizasyonun üyesine verilen addır. Sözcük kökeni olarak Fransızcadan Türkçeye geçen kelime, İngilizcedeki “özgür duvar işçisi” anlamına gelen freemason ifadesinden türetilmiştir.
Masonluğun Temel Özellikleri
Tanım: Bireysel ahlak, erdem, yardımlaşma ve insan sevgisini savunan geleneksel bir topluluktur.
İnanç: Üyelerin çoğunlukla “Evrenin Ulu Mimarı” olarak tanımladıkları yüce bir varlığa inanması esastır.
Yapılanma: Toplantılarını ve çalışmalarını “loca” adı verilen gizli veya yarı kapalı birimlerde gerçekleştirirler.
Semboller: Öğretilerini ve ahlaki derslerini gönye, pergeller ve cetvel gibi yapı işçiliğine ait semboller vasıtasıyla aktarırlar.
Tarikat:’Allah’a ulaştıran yol’ şeklinde bir manaya ulaşan Tarikat kelimesi günümüzde belli bir kitlenin kendine verdiği ismi çağrıştırıyor. Selçuklu ve Osmanlı döneminden kalma bir düşünce ve inanç akımı olarak karşımıza çıkan tarikatçılık, günümüzde son derece artmış durumda. Türkiye’deki tarikat sayısı her geçen gün artmaya devam ediyor. eki Türkiye’de kaç tane tarikat var ve liderleri kimler?
Hangi Tarikat Nerede Faaliyet Gösteriyor?
Sağlık’da Menzilciler
Eğitim‘de Işıkçılar
Bayındırlık’ta İskender paşacılar
Emniyet’te Hakyolcular
İçişleri’nde Nakşibendiler
Yargı‘da Süleymancılar, Menzilciler, Hakyolcular
Türkiye’nin Tarikat Zinciri: Esas Büyük Tarikatlar
Nakşibendi tarikatı
Kadiri tarikatı
Mevlevi tarikatı
Halveti tarikatı
Rufai tarikatı
Melami veya Bayrami tarikatı
Sühverdiye tarikatı
Çeşti tarikat
Şazeliye tarikatı
Hizb-ut Tahrir
Türkiye’deki Tarikatlar ve Kolları
Nurcular
Fetullah Gülen cemaati
İlim yayma cemiyeti.
Kırkıncı hocacılar cemaati4
Yeni Asyacılar grubu
Yeni Nesilciler grubu
Aczimendiler
Meşveretçiler
Medzehra gurubu
Zehra vakfı
Okuyucular
Yazıcılar
Sungurcular grubu
Medrese alimleri vakfı
Şalvarlı efe cemaati
Hayrat cemaat
Norşin dergahı
Nakşibendi Tarikatı
Menzilciler
İskenderpaşa cemaati
Hazneviler
Yahyalı cemaati
Erenköy cemaati
Tufancılar
Kıbrısiler
Zilan cemaati
Reyhaniler
Hacegan cemaati
Işıkçılar
Arvasiler
Akfırat cemaati
Halidiye
Kadiriler
Galibiler
İcmalciler (Haydar Baş)
Tillocular
Muhammediye
Halisiye
Üveysler
Şeyh Osman cemaati
Zenbililer
Hüseyniler
Farukiler
Nadiriler
Halveti Tarikatı
Cerrahiler
Uşşakiler
Şabaniye
Mısriyye
Ticaniler
Ruşeniye
İpek yolu gurubu
Sünbüliye
Nasuhiyye
İbrahimiye
Rufai Tarikatı
Kubbealtı cemaati
Çorum dergahı
Mehmet efendi cemaati
Maafiriler
Antakiler Marufiler
Ayderussiyye
Sayyadiye
Zeyniyye
Sebsebiyye
Kantaniye
Melami Tarikatı
Maşukiler
Aksarayiler
Edirneviler
Yakubi
Kabayiler
Kemaliler
1. Nakşibendi Tarikatı
Abdulhalik Gücdevani tarafından sistemleştirilmiştir. Adını Muhammed Bahauddin Şah-ı Nakşibendi’den almaktadır. Sünni İslam dini tarikatıdır. Nakşibend, nakış yapan anlamına gelmektedir. Mürşidlerinin, kalbi dünyadan ahirete bağladığını düşündüğü için bu ismi taşı
2. Menzil Cemaati
Nakşibendiye’ye bağlı olan bir cemaattir. Nakşibendiliğin Halidiyye kolundandır. Türkiye’deki en fazla mensubu olan cemaatler arasından bir tanesidir. Muhammed Raşit Erol tarafından kurulmuştur. 12 Temmuz 2023‘e kadar liderliğini Abdukbaki Erol yapmaktaydı. Menzil mensuplarının kurduğu Semerkand Vakfı, turizm şirketleri, medya organları, vakıflat ve eğitim kurulmarı gibi farklı şirketler ve yapılanmalar mevcuttur. Cemaatin birincil ekonomik kaynağı buradan temin edilmektedir. Merkezi Adıyaman‘dadır. Adını Adıyaman Kahta ilçesindeki Menzil köyünden almaktadır. Pek çok Türk siyasetçi ve Türkiye Cumhuriyeti eski devlet bakanları Menzil Cemaati’ne üye olmuştur.
3. İskenderpaşa Cemaati
Nakşibendi tarikatının Halidi kolunun Gümüşhânevî Dergâhı’na dayanan, 2. Bayezid’in veziri İskender Paşa tarafından yaptırılmış olan İskender Paşa Camii’ne Mehmet Zahid Kotku’nun 1 Ekim 1958 tarihinde imam olarak atanmasıyla başlayan ve Mahmud Esad Coşan ile sürdürülerek vefatından sonra Muharrem Nureddin Coşan’ın önderliğinde devam eden tasavvufi cemaattir.
Daha önce cemaat bünyesinde Necmettin Erbakan, Turgut Özal, Recai Kutan, Korkut Özal, Cevat Ayhan, Ahmet Tekdal, Akif Gülle, Hasan Hüseyin Ceylan, Temel Karamollaoğlu, Nevzat Yalçıntaş gibi siyasi isimler yer almıştır.
4. İsmailağa Cemaati
Mahmut Ustaosmanoğlu‘nun İstanbul Fatih’te Çarşamba semtindeki İsmailağa Camii merkez olmak üzere kurmuş olduğu, Nakşibendiliğin Halidi koluna bağlı cemaatlerden biridir. Ehl-i Sünnet İslam anlayışını benimsediğini söyler.
Manevi olarak cemaat lideri, 2022 yılında vefat etmesine kadar cemaat üyeleri tarafından ‘Efendi Hazretleri’ olarak anılan, Mahmut Ustaosmanoğlu’ydu. Mahmut Ustaosmanoğlu’nun ölümünden sonra vekil olarak Hasan Kılıç liderlik yapmaya başladı. Kendilerini Sünni Müslümanların bir ilim ve kardeşlik cemiyeti olarak tanımlayan İsmailağa Cemiyeti, erkek üyeleri arasında uzun sakallar, cübbeli ve şalvarlı kıyafetleri ile dikkat çekerler.
5. Süleymancılar
Kendi söylemleriyle Süleymanlılar, Türkiye merkezli Nakşi eğilimli bir cemaattir. İsimlerini ‘üstad’ olarak bahsettikleri Süleyman Hilmi Tunahan’dan alır. Nakşibendiliğin Müceddidi koluna uzanmaktadır. 2016 yılından beri Alihan Kuriş liderliğini yapmaktadır.
6. Hazneviler
Arap asıllı bir aile kökenine dayanmaktadır. Şeyh Ahmed Haznevi ve Şeyh Muhammed Emin Haznevi tarafından kurulmuştur. Nakşibendi tarafından icazet almış ilk şeyh ve ailenin kurucu önderi Ahmet Haznevi’dir. Ahmed Haznevi, Suriye‘nin Kamışlı ilçesine bağlı Hazne köyünde tasavvuf alanında yaptığı çalışmaların ardından ‘Şeyh Ahmed El- Haznevi’ olarak ün salmıştır. Cemaatin ismi buradan gelmektedir.
Haznevi Ailesi Şeyhleri:
Şeyh Ahmed Haznevi
Şeyh Muhammed (Hacı) Emin Haznevi
Şeyh Masum Haznevi
Şeyh Necmeddin Haznevi
Şeyh Alaaddin Haznevi
Şeyh Muhammed Said Haznevi
Şeyh İzzeddin Haznevi
Şeyh Abdulgani Haznevi
Şeyh Abdulselam Haznevi
Şeyh Muhammed Haznevi
Şeyh Muhammed Maşuk Haznevi
Şeyh Abdullah Haznevi
Şeyh Muhammed Murad Haznevi
Şeyh Muhammed Muta Haznevi
Yahyalı Cemaati
Nakşibendiler’in Kayseri grubu olarak bilinen Yahyalı Cemaati’nin lideri Ali Ramazan Dinç’tir. Yahyalı Haci Hasan Efendi ismiyle meşhur olan Hacı Hasan Dinç’in önderliğinde kurumsal kimliği oturan bir gruptur. Erenköy Cemaati’nin, Mahmut Sami Ramazanoğlu’ndan sonraki kollarından bir tanesidir. Ehl-i Sünnet geleneğine bağlı olarak şeriat–tarikat dengesini gözeten bir çizgide olduklarını söylemektedir. Kur’an ve Sünnet’in bağlayıcılığını vurgulamaktadır.
8. Erenköy Cemaati
Cumhuriyet dönemi Türkiye’sinde kurulan cemaatlerden bir tanesidir. Nakşibendilik geleneği içerisinde yer alır, esnaf ve iş insanları kolu olarak tanınır. Tekkeler kapatıldıktan sonra Kelami Dergahı’na bağlı Erbilli Mehmet Esad Efendi’nin halifesi Mahmut Sami Ramazandoğlu’nun, Erenköy’e yerleşmesinin ardından cemaatin dini sorumluluğunu üstlenmesiyle oluşmuş tarikattır. Cemaatin başına son olarak Osman Nuri Topbaş geçmiştir.
9. Tufancılar Tarikatı
Adıyaman‘ın Menzil tarikatından kopan ve kendilerine Sofi diyen kişilerin kurmuş olduğu bir cemaattir. Kahramanmaraş merkezli Tufancılar, diğer İslami gruplardan farklı bir inanç ve örgütlenme modeli göstermekte. Hizbullah‘ı kınayan Tufancılar, daha önce Nakşibendi Tarikatı’nın altında yer alan isimlerin oluşturduğu bir grup.
10. Kıbrısiler
Nakşibendiliğin Hakkani kolunun kurucusu olan Şeyh Nazım Kıbrısi tarafından kurulan Kıbrısiler, İslami tarikatlar içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. 2014 yılına kadar lideri Şeyh Nazım Kıbrısi olmuştur.
11. Zilan Cemaati
1954 yılında Batman‘ın Beşiri ilçesinde Örmegöze Köyü’nde vefat eden Şeyh Halit Bağdu’nun kurduğu bir cemaattir.
12. Reyhaniler
Nakşibendi Tarikatı’nın Halidi kolu Erzincan Şubesi’nin dördüncü şeyhi ve Altın Silsilenin otuz sekizinci halkası Şeyh Seyyid Abdurrahim Reyhan tarafından kurulmuştur.
13. Hacegan Cemaati
Hacegan Cemaati, Yaseviler gibi diğer sufi gruplar ile birlikte uzun bir süre Nakşibendi hiyerarşilerinde yer edinmiştir. Hacegan Cemaati’ne 2020 yılında hayatını kaybeden Yakup Haşimi tarafından uzunca bir süre liderlik edilmiştir.
14. Işıkçılar Cemaati
Kaşgari Dergahı müridi Hüseyin Hilmi Işık’ın yolundan giden bir cemaat olarak dikkat çeker. Hilmi Işık’ın Tam İlmihâl Seâdet-i Ebediyye adlı kitabında yer alan bilgiler doğrultusunda; dinin kemale erdiğini ve İslami kitaplarda yer alan haricinde bir dini yorum yapmanın İslam’da reform anlamına geldiğini söyler ve bu durumu red eder. Lideri 2001 yılında vefat eden Hüseyin Hilmi Işık’tır.
15. Arvasiler
Arvas Seyyidleri ailesine mensup olan, Anne tarafından Abdülkadir-i Geylânî hazretlerinin soyundan gelen Abdülhakim Arvasi Hazretleri tarafından kurulan bir cemaattir. Nakşibendi Halidi koluna bağlıdır. Kökeni, Van‘ın Bahçesaray İlçesi Arvas köyüne dayanmaktadır.
16. Akfırat Cemaati
Lideri 62 yaşındaki Yaşar Yılmaz’dır. Kapalı tarikat hayatı görüşünü benimsemiştir. Şeyh adıyla anılan Yaşar Yılmaz’ın verdiği kararlar dışında tarikat üyelerinin evden dışarı çıkması dahi yasaktır.
17. Halidiye Tarikatı
İslam’ın Sünnilik mezhebine bağlı olan Nakşibendilik altında yer alan kollardan biridir. İslam alimi Halid Bağdadi’den ismini almıştır. Türkiye’nin doğusu, Kuzey Irak ve Suriye‘de yaygın olan Halidilik, adını Mevlânâ Hâlid-î Bağdâdî’den alan en yaygın Nakşibendi koludur.
18. Şeyh Muhammed Tarikatı
19. Nayır Erzincani Tarikatı
Tarikat-i Aliyye-i Nakşibendiyye-i Halidiyye kolundan, Şeyh Ahmed El Haznevi (k.s.) halifelerinden Şeyh Muhammed Maşuk Norşin-i (k.s.) halifelerinden Şeyh Muhammed’ül Erzincan-i (Nayır) (k.s.) Hazretlerinin yarım asırı geçmiş ve devam etmekte olan faaliyetlerini içeren tarikattır. Güncel lideri Şeyh Muhammed Nayır’dır.
20. Bilvanis Grubu
Eskişehir Buhara ilçesinin Bilvanis Köyü’nde Nakşibendi büyüklerinden Gavsı Bilvanisi Seyyid Abdülhakim El Hüseyni Adıyaman Kahta Menzil Köyünde Kur’an ve sünnet üzerine insanları bilgilendirdiği gruptur. Ardından bu görevi oğlu ve halifesi Seyda Muhammed Raşit üstlenmiştir. Daha sonrasında Gavsı Sani Seyyid Abdulbaki El Hüseyni, Fevzettin Erol gibi isimler bu gruba öncülük etmeye devam etti. Bilvanis Grubu, Menzil altında yer alan gruplardan bir tanesi olarak dikkat çekti.
21. Kadiri Tarikatı
12. yüzyılın başlarında Seyyid Abdülkâdir Geylânî tarafından kurulan bir tarikattır.İslam tarihinde sesli zikir yapan tarikatlar kabul edilmemektedir. Kadiri Tarikatı, sesli zikir yapması dolayısıyla cehri tarikatlar arasında yer almaktadır. Halisa, Eşrefilik ve Esefilik kolları üzerinden faaliyet göstermeye devam etmiştir.
22. Galibiler Tarikatı
1993 yılında İstanbul‘un Beylikdüzü ilçesinde Galip Hasan Kuşçuoğlu tarafından kurulan bir tarikattır. 1950 yılında Ali Sezai Kurtaran’ın halifesi Maraşlı Hacı Mustafa Yardımedici’ye biat eden ve 1956 yılında kendisine irşad vazifesi verildiğini ilan ederek 1993’e kadar mürşid olarak faaliyet gösteren isim ardından tarikatı kurdu. Ölümünden sonra lider olarak başlarına Atıf Uzunömeroğlu geçti.
23. İcmalciler Cemaati
Kadiri Tarikatı’nın bir kolu olan İcmal Kolu’nun lideri Haydar Baş’tır. Aynı zamanda İcmal Dergisi altında yayın yapmaktadırlar. Kendi sitelerinde yer alan bilgilere göre; kimseyi ötekileştirmeden inancı, kökeni fark etmeksizin, Alevi– Sünni, Kürt – Türk ayırt etmeden herkesi Hacı Bektaşı Veli’nin sevgi görüşüyle kucaklayan bir gruptur.
24. Tillocular Tarikatı
Kadiri Tarikatı’nın en güçlü kollarından bir tanesidir. Sultan Memduh’un türbesinin yer aldığı Siirt Tillo beldesi manevi olarak merkezleridir. Süryanice ‘Yüksek Ruh’ anlamına gelen Tillo geleneğini benimsemişlerdir. Siyasetten uzak durmayı tercih etmeleriyle İcmalciler’den ayrıldıklarını söylerler. Şeyh Muhammed Bedrettin Aydın evliyalığını yapmaktadır. Şeyh İsmail Fakirullah Hz.’nin “Uveysiyye” tarikatına dayanmaktadır.
25. Muhammediye Tarikatı
Muhammediye, Kadiri Tarikatı kökenine dayanmaktadır. Şeyh Seyyid lakabını kullanan Muhammed Ustaoğlu liderliğini yapmıştır. Bir dönemler İstanbul, Ankara, Kayseri ve Düzce‘de, ardından Konya‘da güçlü olmuştur.
26. Halisiye Tarikatı
Halisiye, Kadiri Tarıkatı’nın bir koludur. Eş-Şeyh Ziyâuddin Abdurrahman Hâlis Kerkükî (k.s.) Hz.leri tarafından kurulmuş ve “Hâlis” ismine izâfeten “Hâlisiye” olarak tanınmış bir gruptur. Halisiye’nin zikir usuli yine Kadiri Tarikatı’nda olduğu gibi cehridir. Halisiye kolu Türkiye’ye Dede Osman Avni Baba Urfavi ile gelmiştir.
27. Üveysler
Tasavvuf tarihinde herhangi bir tarikat ya da herhangi bir tasavvuf koluna mensup olmayan, inanışlarına göre doğrudan ‘Allah’ın hidâyet ve delaletiyle velayet mertebesine ulaşan’ sufilerin yer aldığı gruptur. Tarikatın başını emekli bir sınıf öğretmeni olan Muharrem Karabay çekmektedir.
28. Şeyh Osman Cemaati
Şeyh Osman Nuri Efendi tarafından kurulan bir cemaattir. Yozgat‘ta kurulan bu cemaat yine aynı ikamette faaliyet göstermeye devam etmektedir. Kadiri Tarikatı’na mensuptur.29. Zenbililer Cemaati
29. Zenbililer Cemaati
30. Hüseyniler
Tarikatı Ailenin kurucusu Tunus Bey’i Hüseyin Paşa ile yeğeni Ali Paşa arasındaki rekabet yüzünden Tunus Arapları ve kabileleri iki gruba ayrılmıştı. Hüseyniyye denilen Hüseyin Paşa taraftarları ve Bahşiyye denilen Ali Paşa taraftarları arasındaki siyasi bölünme ile başladı. Hüseyniler Tarikatı Tunus’ta 1705-1735 ve 1756-1957 yılları arasında yönetimde bulunan Türk asıllı aileyi temsil etmekte.
31. Faruki Tarikatı
Abdullah Fârûkî el-Müceddidî tarafından kurulmuş bir tarikattır. Aslen Şeyh Fathullah Varkanısi akrabalarından biridir. Farukiye Vakfı bünyesi altında hizmet vermektedir. Dernek bünyesi altında hayırda bulunmak, ahirete yönelik çalışmak ve tasavvuf inancı altında hareket etmek üzere toplanmaktadırlar. Derneği Abdullah Çetin Faruki kurmuştur. Faruki Cemaati Kadiri Tarikatı’na bağlıdır.
32. Bilali Nadiri Cemaati
Kadiri Tarikatı altında yer alan cemaatlerden biridir. Bilal Nadir tarafından kurulan Nadiri kolu, Gaziantep, Kahramanmaraş, İslâhiye ve köylerinde on beşten fazla camii yaptırmıştır. Bilal Nadir vefat ettikten sonra yerine Muhammed Hilmi Kutlubay geçiyor. Cemalettin Kutlubay ise Muhammed Hilmi Kutlubay’ın oğlu olarak Nadiri Cemaatinde yer alıyor.
33. Kesnizani Tarikatı
Süleymaniye vilayetine bağlı olan Çamçamal Bölgesi’nde yerleşik olarak yaşayan bir aşirettir. Kadiri Tarikatı’na mensupturlar. Kesnizaniler’in lideri 2020 yılında vefat edene kadar Şeyh Muhammed El Kesnizani olmuştur. Kesnizani Tarikatı’nın Saddam’a son derece yakın olduğu söylemleri basında yer alır.
34. Şettariye Tarikatı
Şettariye Tarikatı’nın kurucusu Hindistanlı mutasavvıf Abdullah-ı Şettari’dir. Abdullah Şettari’nin meşrebi, tasavvuf görüşünde üç genel temayülü ifade eden tarîk-i ebrâr, tarîk-i ahyâr, tarîk-i şettârın sonuncusudur. Tarikat aşk, vecd ve cezbeyi esas almaktadır.
35. Halveti Tarikatı
Pîr Umar (Ömer) el-Halvetî tarafından kurulmuştur. Herat’ta kurulan tarikat, yerleştirilen şeyhler ile Anadolu’ya doğru yayılmıştır. Halvetiyye-Ramazâniyye tarikatının Nûreddin Cerrâhî’ye dayanan bir koludur. Cehri zikir adı verilen yüksek sesle tekrar edilen bir zikir yöntemi kullanan Sünni tarikattır. Son şeyhi İlyas Efendi El-Kastamonî olarak kaydedilmiştir.
36. Cerrahiler Tarikatı
Halvetiyye’nin bir kolu olan Ramazaniyye’nin alt şubesi bir İslam tarikatıdır. Adını Nureddîn Muhammed ibn-i Abdullah er-Rûmî el-İstanbulî el-Cerrahî’den almaktadır. 17. yüzyılın sonunda kurulmuştur. Eskiden İstanbul‘daki en yaygın tarikatlardan biri Cerrahi’dir. Mazhar Alanson, Gökhan Özoğuz, Sami Özer, Cem Karaca, Ali Taran, Uğur Pektaş, Hasan Kaçan isimler mensubudur. Tarikatın son lideri Ömer Tuğrul İnançer’di.
37. Uşşaki Tarikatı
Halvetiye Tarikatı’nın kollarından biri olan Uşşaki Tarikatı aslen Orta Asya ve Anadolu’ya dayanmaktadır. Merkezi İstanbul Kasımpaşa‘daydı. Liderliğini Fatih Nurullah adıyla tanınan Eyüp Fatih Şağban yapmaktaydı. 2020 yılında dergahları kapatılan Uşşaki Tarikatı, iki yıl sonra Balıkesir‘de vakıf olarak yeniden bir yapılandırma altına girdi. Tarikatın kurulması Hüsâmeddin Uşşâkī’nin şeyhi Emîr Ahmed Semerkandî vasıtasıyla Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin’e dayanmakta.
38. Şabaniye Tarikatı
Halveti Tarikatı’nın, Cemaliyye Şubesi’ne bağlıdır. Sünni bir tarikattır. Şaban-ı Veli tarafından kurulan bir tarikat koludur. Tasavvuf tarikatıdır. Halvetî-Şâbânî yolu olarak anılmaktadır.
39. Mısriyye Tarikatı
Halvetiye tarikatına bağlı bir koldur. Mutasavvıf ve şair Niyazi-i Mısri tarafından kurulmuştur. Malatya‘da faaliyet göstermiştir.
40. Ticaniler Tarikatı
Seyyid Ahmed Ticanî tarafından kurulan tarikat, Cezayir ve Fas‘ta etkin bir şekilde faaliyet göstermektedir. Ticani Tarikatı’nı Türkiye’ye Mehmet Kemal Pilavoğlu taşımıştır.
41. Ruşeniye Tarikatı
Rûşeni Ömer Dede’nin şeyhi bulunduğu tarikattır. Mevlana görüşlerini benimser. İbadet görüşlerinin esası zikirdir. Tam olarak Allah’ın adlarını anmayı esas tutar. En bilinen müridi İbrahim Gülşeni’dir. Halvetiyye Tarikatı’nın ilk ana koludur.
42. İpek Yolu Grubu Tarikatı
Uşşakiler Tarikatı altında İbrahim İpek’in kamuoyu ile tanıştırdığı bir grup insandan oluşan İpek Yolu isimli yeni cemaattir. 2000 yılında İbrahim İpek’in ölmesinin ardından yerine eski milli güreşçi Fatih Nurullah geçmiştir. Düzenlemiş oldukları ‘Devran’ isimli zikir töreniyle tanınmaktadırlar.
43. Sünbüliye Tarikati
Halveti Tarikatı altındaki bir koldur. Allah’ı yedi isimle zikretmeye, riyazet ve çileye dayandırılmaktadır. Erbaini ve halveti ön planda tutarlar. Sünbül Sinan Efendi tarafından kurulmuştur. Sadrazam Koca Mustafa Paşa tarafından 1486’da cami ve tekkeye dönüştürülen Koca Mustafa Paşa Külliyesi’nde faaliyet göstermeye başlamışlardır.
44. Nasuhiyye Tarikatı
Karabaş Velî vasıtasıyla Halvetî-Şâbânî tarikatının pîri Şeyh Şâbân-ı Velî’ye ulaşan Mehmed Nasûhî’ye tarafından kurulmuş bir koldur.
45. İbrahimiye Tarikatı
Halveti Tarikatı’nın, Cemaliyye Şubesi’ne bağlı Şabaniye Cemaati’nden ayrılan bir koldur. İstanbul‘da faaliyet göstermiştir. İbrahimiye Tarikatı da İbrahim Halveti tarafından kurulmuştur.
46. Rifai Cemaati
Tasavvufi inanca göre kurucusu ve piri Ahmed er Rüfai olan İslami bir tarikattır. İlk sufi tarikatlardan bir tanesidir. Kurucusunun asıl ismi Ahmed bin Ali el-Mekki bin Yahya’dır. Tarikat‘ın aslı Aktab-ı Erbaa’dan biri sayılan Hz. Ali‘ye dayanır. İstememek, geri çevirmemek ve mal yığamak esaslarına dayanır.
47. Kubbealtı Cemaati
Sâmiha Ayverdi, Ekrem Hakkı Ayverdi ve eşi İlhan Ayverdi tarafından 1970’te kurulan bir cemaattir. Ken’an Rıfai yolunda olan bir tarikattır. Mensupları genel olarak varlıklı kesimdendir. Rufai Tarikatı’na mensuptur.
48. Çorum Dergahı
Rufai Tarikatı’na mensup kollardan bir tanesidir.
49. Mehmet Efendi Cemaati
Rufai Tarikatı’na bağlı bir cemaattir.
50. Maafiriler Tarikatı
Tarikatın pîri Seyyid Muhammed Fethu’l-Maârif’tir. Ehl-i beyt muhabbetinin ve insân-ı kâmil anlayışının dile getirildiği bir tarikattır. İstanbul dışında Manisa, İzmir Kuşadası ve Bursa‘da dergahlara sahiptir.
Türkiye’de Faaliyet Gösteren Diğer Tarikatlar:
51. Antakiler
52. Marufiler
53. Ayderussiyye
54. Sayyadiye
55. Zeyniyye
56. Sebsebiyye
57. Kantaniye
58. Bayramiler
59. Maşukiler
60. Aksarayiler
61. Edirneviler
62. Yakubi
63. Kabayiler
64. Kemaliler
65. Sühversiyye
66. Zeyniyye
67. Çeştiyye
68. Sabiriye
69. Nizamiyye
70. Fetullah Gülen C.
71. İlim Yayma C.
72. Kırkıncı Hocacılar C.
73. Yeni Asyacılar Grubu
74. Yeni Nesilciler Grubu
75. Aczimendiler
76. Meşveretçiler
77. Medzehra Grubu
78. Zehra Vakfı
79. Okuyucular (Kurtoğlu)
80. Yazıcılar
81. Sungurcular Grubu
82. Medrese Alimleri Vakfı
83. Şalvarlı Efe C.
84. Hayrat C.
85. Norşin Dergahı (Şeyh Nurettin Mutlu)
86. Arif Efendi üfürükçü tarikatı
87. Hiranur
88. Adnan Oktarcılar
Kaynak: QNEDİO
Saygılarımla
