Denizli Adamı ne zaman, nasıl bulunmuştu?
Denizli’nin Honaz ilçesi Kocabaş Mahallesi’nde 2002’de mermer ocağında bir işçi tarafından bulunan ve “Denizli Adamı” ismi verilen fosil kafatasının, ilk bulunduğunda 500 bin yıllık olduğu tahmin edilmişti. Ancak kesin yaşının belirlenmesi amacıyla Fransa’nın Marsilya Üniversitesi’ndeki laboratuvara gönderilen, ‘Homo Erectus’ fosiline paleomanyetizma ve kozmik radyasyon yöntemleri uygulandığında yaşının 1,2 milyon olduğu anlaşılmıştı.
Soyu tükenmiş insansı türlerden Homo erectus’un yaklaşık olarak 1,9 milyon yıl öncesinden 250 bin yıl öncesine kadar yaşadığı tahmin ediliyor.
İnsansı türlerin tarihine ışık tutan önemli arkeolojik buluntulardan olan fosil kafatasının; anatomik ve kesin yaş bulguları ile Anadolu’da bilinen ilk ve tek taş devri insanısı fosili olduğu açıklanmıştı.
Konuyla ilgili olarak 2015 yılının Mart ayında Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Konferans Salonu’nda buluntuyla ilgili ‘Denizli Taş Devri İnsanı’ adlı konferans düzenlenmişti.
Taş devri insansıları ve insanları tarihi ve dünyaya yayılışlarına yeni ufuklar açacak arkeolojik buluntu ile ilgili o yıl Hürriyet gazetesinde yayınlanan haber şu şekildeydi.
Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Konferans Salonu’nda buluntuyla ilgili ‘Denizli Taş Devri İnsanı’ adlı konferans düzenlendi. Çok sayıda bilim adamı ve öğrencinin izlediği etkinlikte; PAÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Cihat Alçiçek, Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Işın Yalçınkaya, Marsilya Üniversitesi’nde Öğretim Görevlisi Dr. Amelie Vialet konuşmacı olarak yer aldı.
Yaşı kozmik radyasyon yöntemleriyle tespit edildi
Buluntuyla ilgili yapılan incelemelerden söz eden PAÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Alçiçek, “Fosilin dijital çekimleri, PAÜ Hastanesi’nde Bilgisayarlı Tomografi ile gerçekleştirildi. Karşılaştırmalı anatomik özelliklerinin taş devri insanına ait olduğu belirlendi. Ancak fosil üzerine uygulanan yaşlandırma eksikliği nedeniyle bu büyük buluş uzun süre hak ettiği alakayı görmemişti. Denizli adamı, TÜBİTAK ve CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique) desteği ile Aix-Marseille Üniversitesi bünyesindeki CEREGE’nin (Centre Européen de Recherche et d’Enseignement des Géosciences de l’Environnement) çalışmaları sonrası 2014’te gündemde hak ettiği yere oturdu. CEREGE laboratuvarlarında paleomanyetizma ve kozmik radyasyon yöntemleriyle fosilin yaşının 1.2 milyon yıl olarak saptandı. Anatomik ve kesin yaş bulguları ile Anadolu’da bilinen ilk ve tek taş devri insanı belgelenmiş oldu. Sonuçlar 2014 yılı başında ünlü Earth and Planetary Science Letters dergisinde yayınlandı. Ayrıca, Anthropologie dergisinin 2014 yılı ilk sayısının tamamı bu fosile adandı. Çalışma sonuçları Avrupalıların atasının Anadolu kökenli olduğu yönü ile uluslararası basın ve bilimsel kuruluşlarının gündeminde geniş yer buldu. The Economist, SciLogs, Pour la Science gibi ünlü yayın organlarında; Chris Stringer, Robin Wylie ve François Savatier gibi ünlü yazarlar tarafından Europevia Turkey, Geology and the First Europeans ve Le deuxieme vague d’Homo erectus datee başlıkları ile uluslararası boyutta gündemde yer aldı” dedi. Prof. Dr. Alçiçek, ayrıca traverten mermer ocaklarında gergedan, geyik, timsah, mamut ve zürafa gibi hayvanların da fosillerini bulduklarını söyledi.
